De fabrikant verzamelt: kunst uit de collecties van fabrikanten in de Veenkoloniën

De fabrikant verzamelt: kunst uit de collecties van fabrikanten in de Veenkoloniën

Voor het eerst in honderd jaar hangen de grote schilderijen die de succesvolle aardappelmeelfabrikant W.A. Scholten voor zichzelf liet maken weer naast elkaar in het Veenkoloniaal Museum. Op elk werk speelt hij zelf de hoofdrol.

Ontdek op deze expositie ook de collectie van E.J. Duintjer, waarvan een gedeelte nog nooit eerder is getoond. De aardappelmeelfabrikant Duintjer bouwde in Veendam een van de belangrijkste Nederlandse particuliere kunstverzamelingen van zijn tijd op. In 2019 bestaat het aardappelzetmeelconcern Avebe honderd jaar. In het kader van dit jubileum organiseert het Veenkoloniaal Museum van 7 juli tot en met 17 november 2019 een kunstexpositie met werk verzameld door fabrikanten uit de regio.

In de Gouden Eeuw van de Veenkoloniën, de negentiende eeuw, schoten de fabrieken als paddenstoelen uit de grond. Denk aan aardappelzetmeel- en strokartonfabrieken, maar ook aan houtzagerijen. Het was geen uitzondering dat de directie van een fabriek kunst verzamelde of in opdracht liet maken. De fabrikant bouwde soms ook een persoonlijke verzameling op, zonder een specifieke link met zijn fabriek. In de expositie is een brede selectie te zien van al deze werken. Zo schilderde Ploeglid Jan Altink de houtopslag van K. & J. Wilkens in Veendam met op de achtergrond de dextrinefabriek. Herman Heijenbrock brengt in zijn tekeningen de productie van aardappelzetmeel in beeld.

Willem Albert Scholten (1819-1892), die zijn aardappelmeelimperium opbouwde vanuit de Groninger Veenkoloniën, gaf aan verschillende kunstenaars de opdracht om bijzondere episodes uit zijn leven op doek vast te leggen. Het zijn grote schilderijen geworden, van meer dan anderhalve meter breed, gemaakt door onder meer Nicolaas Riegen en Charles Leickert. Ze sierden de muren van Scholtens huis aan de Grote Markt in Groningen en hangen nu in het Veenkoloniaal Museum.

Engbert Jurjen Duintjer (1873-1956) kon “van aardappelmeel alleen niet leven” en bouwde een indrukwekkende kunstcollectie op. De muren in zijn huis in Veendam hingen vol met zowel oude als moderne kunst. Door het enthousiasme van zijn erven en andere bruikleengevers is het mogelijk om nu in het Veenkoloniaal Museum een gedeelte van zijn collectie te tonen.